Strona główna » O bibliotece » Sprawozdania » 2004/2005
  • A-
  • A
  • A+

Sprawozdanie z pracy Biblioteki DSWE TWP w roku akademickim 2004/2005

Opracował dr Stefan Kubów

1. Wstęp

Ósmy rok działalności biblioteki upływał pod znakiem dalszego szybkiego przyrostu księgozbioru, wyrażającego się zwłaszcza w znacznym przyroście nowych tytułów czasopism bieżących, postępem w komputeryzacji, co znalazło wyraz w opracowaniu wysoko cenionej przez znawców zagadnienia strony www biblioteki, udostępnienia katalogu biblioteki w systemie OPAC (Online Public Accessible Catalogue) oraz dalszego wzmagania aktywności naukowej, czego świadectwem była organizacja dwóch konferencji naukowych oraz publikacjami niemal wszystkich bibliotekarzy.

Do góry

2. Zbiory

W okresie sprawozdawczym liczba zbiorów bibliotecznych przekroczyła 35 000 wol. i tym samym znalazła się w elicie ok. 10 bibliotek uczelni niepaństwowych, legitymujących  się takim, już wcale znaczącym księgozbiorem.

2.1. Gromadzenie

W okresie sprawozdawczym dzięki ustaleniu stałego wskaźnika środków na zakupy  (1 % budżetu uczelni) utrzymywało się szybkie tempo gromadzenia zbiorów, zahamowane dopiero w czasie wakacji, na czas których przypadł dłuższy niż się spodziewano czas izolowania oraz osuszania wnętrz. Remont ten zniweczył przewidywane pozytywne efekty planowego gospodarowania środkami na ten cel. Ponadto tradycyjnie biblioteka była obdarowywana darami przez pracowników Szkoły (w okresie sprawozdawczym głównie przez prof. Adama Zycha) oraz studentów, którzy tym sposobem regulowali należności z tytułu opłat za przetrzymanie pożyczonych książek. Utrzymywało się też tempo wpływu nabytków w ramach wymiany międzybibliotecznej.

W gromadzeniu zbiorów bardzo pomocny jest moduł bibliotecznej strony internetowej, nazwany „Kwerenda”. Czytelnicy mogą dzięki niemu składać dezyderaty dotyczące zakupu książek i czasopism. Podobnie pomocne jest uruchomione jako podstrona forum dyskusyjne czytelników.

Dzięki temu, a w pewnym sensie mimo to, w okresie sprawozdawczym do zbiorów wcielono 7651 wol. książek, czasopism i mediów elektronicznych o łącznej wartości 236 262,85 zł.  Na tę liczbę złożyło się:

5951 wol. pochodzących z zakupu
1311 wol. darowanych bibliotece
64 wol. z prenumeraty
191 wol. pochodzących z wymiany
134 wol. przekazane bibliotece w depozycie

W rezultacie stan zbiorów bibliotecznych na koniec okresu sprawozdawczego wynosił 35 032 wol., a ich łączna wartość wyniosła 944  210,42 zł.

Szczegółowe wyliczenia przedstawiają wykresy, stanowiące załącznik do sprawozdania.

2.2. Opracowanie

Od początku istnienia biblioteki nabytki, zwłaszcza te pochodzące z zakupu opracowywane są na bieżąco. Każdy rekord bibliograficzny uzupełniany jest o szczegółowe hasła przedmiotowe wraz z dopowiedzeniami i określnikami, które zawężają temat dokumentu i tym samym pozwalają precyzyjnie trafić na poszukiwane przez użytkowników teksty. W związku z tym, że przyjmowane hasła przedmiotowe wykraczają poza oficjalny słownik haseł, opracowywany przez Bibliotekę Narodową, hasła te wraz z uzasadnieniem są tam przekazywane z wnioskiem o rozszerzenie oficjalnego słownika.

Od roku trwa też tzw. wewnętrzna melioracja haseł przedmiotowych, polegająca na ich ujednolicaniu. Z konieczności (niedostatek etatów) prace te prowadzone są dorywczo, w miarę stwierdzonych przy okazji innych prac, głównie wprowadzania nowych rekordów, niekonsekwencji i rozbieżności.

2.3. Przechowywanie i ochrona

Znaczny przyrost księgozbioru spowodował konieczność dalszych jego przegrupowań. W okresie sprawozdawczym polegały one na wydzieleniu czasopism i ulokowaniu ich w pomieszczeniu przeznaczonym na pokój socjalny. Mimo to konieczne było dostawienie kolejnych kilku regałów, kosztem dalszych czterech miejsc w czytelni. W rezultacie liczba miejsc w czytelni ogólnej zmniejszyła się do 10.

Kolejnym problemem była wilgoć i w jej konsekwencji zagrzybienie pomieszczeń bibliotecznych, która oddziaływała negatywnie na zdrowie przebywających w nim osób, a także sprzętu elektronicznego oraz zbiorów. Można mieć nadzieję, że przeprowadzone w okresie wakacyjnym prace skutecznie zapobiegną temu procesowi.

Do góry

3. Usługi

W minionym roku akademickim znacznej poprawie uległa jakość i wydajność usług bibliotecznych, szczególnie w zakresie udostępniania zbiorów poza bibliotekę oraz usług informacyjnych. Stało się tak w rezultacie złagodzenia zasad prolongaty pożyczonych książek oraz uruchomienie najbardziej chyba interaktywnej bibliotecznej strony www w kraju.

3.1. Udostępnianie zbiorów

Biblioteka nie prowadzi szczegółowej statystyki udostępniania, gdyż posiadany system komputerowy nie posiada funkcji umożliwiającej statystykę wypożyczeń, zaś ewidencja odwiedzin w czytelni, która mogłaby polegać na wpisach do specjalnego zeszytu odwiedzin  nie zapewnia choćby minimum rzetelności. Tym bardziej, że przy systemie bezpośredniego dostępu do zbiorów korzystanie z czytelni oraz zamiar pożyczenia książek, z którym wiąże się ich przeglądanie rozróżnienie tych dwóch form korzystania z biblioteki jest trudne.

Przykłada natomiast dużą wagę do jakości usług i zapewnienia, żeby czytelnicy byli obsługiwani szybko i sprawnie. Umożliwia to urządzenie aż czterech stanowisk obsługi, a więc relatywnie więcej niż w liczących dziesiątki lub setki pracowników bibliotekach dużych uczelni państwowych. Z tych samych powodów umożliwiono wypożyczającym  telefoniczną lub mailową  rezerwację oraz prolongatę  wypożyczanych książek.

Świadectwem uznania dla jakości księgozbioru oraz usług jest coraz częstsza obecność słuchaczy innych uczelni (głównie Uniwersytetu, Akademii Ekonomicznej i AWF), dla których Biblioteka DSWE stała się ulubionym miejscem lektur. Oni też wystawiają Bibliotece najbardziej entuzjastyczne oceny w ankiecie, dostępnej na stronie www. Przypuszczalnie dlatego, że mogą ją porównać z bibliotekami swoich uczelni.

W tej sytuacji liczbowym odzwierciedleniem udostępniania jest wydanie kolejnych ponad 1500 kart bibliotecznych oraz średnia liczba ok. 250 wol. książek zwracanych codziennie przez czytelników. Oznacza to, że w bibliotece dokonano w ciągu roku ok. 80 000 wypożyczeń. To zaś oznacza, że średnio jedna książka przeznaczona do wypożyczeń była wypożyczana ok. 4 razy rocznie. To zaś dowodzi trafności doboru księgozbioru z jednej strony oraz dużych wymagań stawianych słuchaczom przez wykładowców z drugiej.

3.2. Działalność informacyjna

U progu okresu sprawozdawczego po długim okresie przymiarek uruchomiona została strona www.biblioteka.dswe.wroc.pl, która spotęgowała jakość i zakres informacji bibliotecznej i bibliograficznej. Przede wszystkim za jej pośrednictwem czytelnicy mają dostęp do katalogu bibliotecznego według najważniejszych kryteriów wyszukiwania (nazwa autora, tytuł, temat, nazwa wydawcy), co miesiąc ukazują się tu zestawienia nowości według sygnatur (dziedzin piśmiennictwa), stale aktualizowany Biuletyn Przyziemny, aktualne informacje, wykaz tytułów gromadzonych na bieżąco czasopism oraz skierowanie do innych przydatnych adresów internetowych (bibliotek polskich i światowych, katalogów centralnych, encyklopedii internetowych, słowników językowych oraz lokalnych serwisów miejskich.

Upowszechnieniu informacji o bibliotece, jej zbiorach i usługach pomogły też zorganizowane z inicjatywy Stowarzyszenia bibliotekarzy polskich Wrocławskie targi biblioteczne, których perspektywa stworzyła podnietę do opracowania (we współpracy z Biurem Promocji) efektywnego graficznie folderu oraz prezentacji multimedialnej.

Do góry

4. Działalność naukowa

Jedną z ambicji Biblioteki DSWE było od samego początku stanie się ośrodkiem refleksji i badań naukowych nad bibliotekami, zwłaszcza akademickimi. Wyrazem ich były od samego początku jej istnienia publikacje naukowe. Wraz ze wzrostem kadry bibliotecznej oraz nabierania przez nią doświadczenia oraz (dyskretnie inspirowanej) potrzeby ekspresji twórczej oraz stwarzaniem na miarę możliwości warunków po temu, liczba publikacji pracowników biblioteki systematycznie wzrasta.

Okres sprawozdawczy był z pewnością pod tym względem najbardziej owocny. Wszyscy pracownicy bowiem ogłosili swoje publikacje – w czasopismach bądź w materiałach konferencyjnych. Wszyscy też wystąpili z 13 referatami na konferencjach naukowych, z których dwóch była organizatorem i gospodarzem (Biblioteki i media : biblioteka w mediach, media w bibliotece. 4-5 listopada 2004, Menedżer w bibliotece – profesjonalista, aktor, lider. 28-29 kwietnia 2005) Dzięki temu w druku ukazało się 16 artykułów (w większości w czasopismach lub pracach zbiorowych recenzowanych), a kilka dalszych wygłoszonych już referatów oczekuje na druk. Ponadto opublikowane zostały dwie recenzje i dwa sprawozdania.

Szczególnym powodem do dumy jest udział z referatami czworga pracowników Biblioteki DSWE w konferencji Działalność naukowa, dydaktyczna i informacyjna bibliotek akademickich w Białymstoku we wrześniu 2004 r. a także z dwoma referatami na konferencjach Tradycja i nowoczesność bibliotek akademickich (Rzeszów – Czarna, 1-3 czerwca 2005 r. oraz Biblioteki akademickie w cywilizacji i kulturze. Poznań, 15-17 czerwca). Fakty te zwróciły uwagę całego polskiego środowiska zawodowego i ugruntowały w ich oczach mocną pozycję Biblioteki DSWE jako ośrodka naukowego.

Do góry

5. Działalność dydaktyczna

Podstawową formą działalności dydaktycznej były wykłady z zakresu przysposobienia bibliotecznego dla słuchaczy I roku studiów. Starania, żeby były to również ćwiczenia, dzięki którym słuchacze nauczyliby się korzystania z urządzeń biblioteki oraz poznali topografię księgozbioru nie dały rezultatu. Konieczne więc staje się podjęcie bardziej długotrwałych starań o wprowadzenie do regulaminu studiów zapisu, że warunkiem zaliczenia pierwszego semestru studiów będzie zaliczenie przeszkolenia bibliotecznego.

Drugą ważną formą pracy dydaktycznej jest organizacja praktyk wakacyjnych dla słuchaczy studiów bibliotekarskich. W okresie sprawozdawczym praktyki takie odbyło pięcioro studentów Uniwersytetu Wrocławskiego. Wszyscy okazali się dobrze przygotowanymi do praktyk, dzięki czemu praktyki zgodnie z ich celem służyły głównie poznaniu wyuczonych umiejętności w praktyce, w określonym systemie komputerowym oraz na poznaniu specyfiki pracy biblioteki uczelnianej.

Ponadto przeprowadzono szkolenia dla uczniów starszych klas Liceum Akademickiego DSWE. Poskutkowało to zapisaniem się do biblioteki i korzystaniem z niej przez kilkoro spośród nich.

Do góry

6. Zatrudnienie

W rok akademickim 2004/5 biblioteka wzbogaciła się o kolejne pół etatu (mgr Mariusz T. Rozmus), a w ciągu ostatnich miesięcy o dalsze pół, dzięki powrotowi do pracy Anny Andrejów-Kubów. Pozwoliło to na rezygnacje z połowy kwoty środków na prace zlecone za dyżury sobotnio-niedzielne, gdyż połowa przepracowanych dni weekendowych mogła być rekompensowana dniami wolnymi w ciągu tygodnia. Można też było częściej wysyłać pracowników na szkolenia zewnętrzne oraz na konferencje naukowe.

W zakresie zarządzania zespołem wprowadzono pewne modyfikacje. Przede wszystkim wdrożono okresowe ocenianie pracowników. Pozwala ono uświadomić sobie przez pracowników słabe i mocne strony oraz postępy w realizacji wytyczonej drogi zawodowej. Docelowo zaś stworzyło dodatkową motywację do pracy i doskonalenia własnych umiejętności, a także pobudzeniu zainteresowań naukowych. Z kolei pracownicy w trakcie rozmów zgłaszali własne pomysły w zakresie optymalizacji organizacji funkcjonowania biblioteki.

Drugą nowością było opracowanie wewnętrznego systemu regulowania wynagrodzeń, w którym pod uwagę będą brane osiągnięcia naukowe, zawodowe, innowacje i przedsiębiorczość. Ustalono 18 różnych typów osiągnięć, które w zależności od znaczenia otrzymują odpowiednią punktację. Żeby uniknąć zjawiska tzw. ‘wyścigu szczurów” ustalono, że w przypadku prac zespołowych wszyscy członkowie zespołu otrzymają tyle punktów, ile otrzymałby jeden autor osiągnięcia.

Podkreślić należy, że pracownicy Biblioteki DSWE TWP stają się coraz bardziej znani i cenieni w środowisku zawodowym. Znajduje to wyraz w w wybieraniu ich do zarządów ogniw statutowych Stowarzyszenia bibliotekarzy Polskich oraz innych formach wyróżnienia. Mgr Małgorzata Podgórska i dyrektor Biblioteki wybrani zostali do zarządu nowo powołanej Komisji ds. Zarządzania i Marketingu przy Zarządzie Głównym Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich, a dyrektor Biblioteki ponadto nagrodzony został medalem „Za Zasługi dla Bibliotekarstwa i Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich”, a ponadto ponownie powierzono mu kierowanie Sekcją Bibliotek Niepaństwowych Szkół Wyższych przy ZG SBP. Pracownikom Biblioteki zlecano też prowadzenie szkoleń dla bibliotekarzy: w Dąbrowie Górniczej (dr S. Kubów) i Wałbrzychu (mgr Magdalena Karciarz).

Do góry

7. Lokal i wyposażenie

W okresie sprawozdawczym lokal biblioteki został zwiększony o jedno pomieszczenie o powierzchni ok. 9 m kw. Przeznaczono je na archiwum, które z latami nabrało pokaźnych rozmiarów, oraz na składnicę druków zbędnych, materiałów biurowych i eksploatacyjnych.

W czasie przerwy semestralnej do tego pomieszczenia przeniesiono tzw. kącik socjalny, w którym znajduje się ekspres do kawy  oraz zakupione ze składek pracowników kuchenka mikrofalowa oraz lodówka turystyczna. Tu także znajduje się wieszak na okrycia wierzchnie.

Przenosiny te stały się konieczne ze względu na rosnącą ciasnotę w pomieszczeniach bibliotecznych. W dotychczasowym pomieszczeniu, stanowiącym drugą pracownię i kącik socjalny zlokalizowano ogół czasopism, wraz z trzema stanowiskami do ich lektury. Tym sposobem zrealizowano jeden z postulatów większości ankietowanych użytkowników biblioteki, żeby czasopisma zostały scalone i zlokalizowane w jednym miejscu, co istotnie ułatwia korzystanie z nich. Nawet mimo ciasnoty na regałach, która zmniejsza przejrzystość ich uporządkowania.

Mimo to konieczne okazało się zlikwidowanie czterech miejsc w czytelni, żeby w ich miejsce dostawić nowe regały na książki.

Biblioteka wzbogaciła się też o nowe komputery, których część przeznaczona została na stanowiska pracy bibliotekarzy, a jeden na stworzenie stanowiska multimedialnego dla użytkowników. Pozwala ono na przeszukiwanie Internetu, odtwarzanie zgromadzonych w bibliotece multimediów, a w ostateczności także jako katalog biblioteki. Natomiast dotychczasowe komputery ze stanowisk pracy bibliotekarzy przeniesione zostały na dodatkowe dwa stanowiska katalogowe.

Dzięki zgodzie dostawcy na dwumiesięczne skredytowanie zakupu biblioteka otrzymała wydajną i prostą w obsłudze maszynę do oprawianie podniszczonych książek wraz z gilotyną. Przy dotychczasowym tempie zaczytywania książek i zlecaniu ich oprawy firmom zewnętrznym, powinna się ona zamortyzować w ciągu dwóch, najwyżej trzech lat. A gdyby władze uczelni przystały na ofertę masowego oprawiania prac dyplomowych studentów (skorzystaliby i oni, gdyż oprawa trzech egzemplarzy będzie tańsza od oprawy jednego egzemplarza w introligatorni „na mieście”), amortyzacja dokonałaby się w ciągu jednego roku.

Ponadto biblioteka otrzymała nową drukarkę laserową, w miejsce zużytej, pożyczonej dwa lata temu z Kwestury.

Do góry

8. Podsumowanie

Przytoczone wyżej wskaźniki i fakty wskazują na to, że  biblioteka rozwija się w coraz szybszym tempie, zarówno gdy chodzi o przyrost zbiorów i wzbogacanie się jej bazy materialnej, jak też i wymiarze szerszym, czego wyrazem jest powszechne postrzeganie Biblioteki DSWE TWP jako najlepszej biblioteki uczelni niepaństwowej, a w środowisku wrocławskim jako najlepszej biblioteki medioznawczej, filozoficznej i pedagogicznej. Innym jeszcze wymiarem rozwoju jest rosnący bardzo szybko poziom rozwoju zawodowego pracowników biblioteki,  którzy obecni są w coraz szerszym zakresie w krajowym i lokalnym ruchu zawodowym.

Pozwala to twierdzić z pełnym przekonaniem, że Biblioteka DSWE TWP ma swój widoczny udział w umacnianiu się uczelni na krajowym rynku edukacyjnym.

Do góry

Aneks

Przyrost zbiorów w latach 1997-2005

Rok akademicki 1997-1998 1957 wol.
Rok akademicki 1998/1999 2814 wol.
Rok akademicki 1999/2000 3889 wol.
Rok akademicki 2000/2001 2731 wol.
Rok akademicki 2001/2002 5006 wol.
Rok akademicki 2002/2003 4363 wol.
Rok akademicki 2003/2004 6621 wol.
Rok akademicki 2004/2005 7651 wol.

Łączna liczba woluminów – 35 032

Księgozbiór według źródeł wpływu

Kupno 25 856 wol. 73,80 %
Dary 6683 wol. 19.08 %
Wymiana 1060 wol.
3.03 %
Prenumerata 258 wol.
0.74 %
Depozyt 1175 wol.
3,35 %


Przyrost wartości zbiorów w l. 1997-2005

Rok akademicki 1997/1998 18 380,05 zł
Rok akademicki 1998/1999 45 708,80 zł
Rok akademicki 1999/2000 82 057,88 zł
Rok akademicki 2000/2001 75 175,51 zł
Rok akademicki 2001/2002 127 132,44 zł
Rok akademicki 2002/2003 146 282,91 zł
Rok akademicki 2003/2004 213 209,98 zł
Rok akademicki 2004/2005 236 262,85 zł

Łączna wartość zbiorów biblioteki – 944 210, 43 zł

 

Zakup zbiorów w l. 1997-2005 w wol.

Rok akademicki 1997/1998 391 wol.
Rok akademicki 1998/1999 1376 wol.
Rok akademicki 1999/2000 3013 wol.
Rok akademicki 2000/2001 2069 wol.
Rok akademicki 2001/2002 4083 wol.
Rok akademicki 2002/2003 3394 wol.
Rok akademicki 2003/2004 5579 wol.
Rok akademicki 2004/2005 5951 wol.

 

Wpływ zbiorów w postaci darów w l. 1997-2005

Rok akademicki 1997/1998 939 wol.
Rok akademicki 1998/1999 1149 wol.
Rok akademicki 1999/2000 710 wol.
Rok akademicki 2000/2001 498 wol.
Rok akademicki 2001/2002 791 wol.
Rok akademicki 2002/2003 555 wol.
Rok akademicki 2003/2004 730 wol.
Rok akademicki 2004/2005 1311 wol.

Łącznie: 6683 wol.

 

Wpływ zbiorów z wymiany w l. 1997-2005

Rok akademicki 1997/1998 13 wol.
Rok akademicki 1998/1999 90 wol.
Rok akademicki 1999/2000 153 wol.
Rok akademicki 2000/2001 127 wol.
Rok akademicki 2001/2002 117 wol.
Rok akademicki 2002/2003 188 wol.
Rok akademicki 2003/2004 181 wol.
Rok akademicki 2004/2005 191 wol.

Łącznie: 1060 wol.

 

Wpływ zbiorów otrzymanych w drodze prenumeraty

Rok akademicki 1997/1998 0
Rok akademicki 1998/1999 0
Rok akademicki 1999/2000 8
Rok akademicki 2000/2001 24 wol.
Rok akademicki 2001/2002 15 wol.
Rok akademicki 2002/2003 74 wol.
Rok akademicki 2003/2004 73 wol.
Rok akademicki 2004/2005 64 wol.

Łącznie: 258 wol.

Wpływ zbiorów przekazanych bibliotece w depozyt

Rok akademicki 1997/1998 614 wol.
Rok akademicki 1998/1999 199 wol.
Rok akademicki 1999/2000 5 wol.
Rok akademicki 2000/2001 13 wol.
Rok akademicki 2001/2002 0
Rok akademicki 2002/2003 152 wol.
Rok akademicki 2003/2004 58 wol.
Rok akademicki 2004/2005 134 wol

Łącznie:  1175 wol.

Do góry